fbpx

Ung thư gan là gì? Nguyên nhân & đối tượng có nguy cơ mắc bệnh cao

Ung thư gan là gì?

Ung thư gan hay còn gọi là ung thư biểu mô tế bào gan (HCC) là loại ung thư gan nguyên phát phổ biến nhất ở người lớn và là nguyên nhân gây tử vong phổ biến nhất ở những người bị xơ gan . Nó xảy ra trong bối cảnh viêm gan mạn tính, và liên quan chặt chẽ nhất với nhiễm viêm gan siêu vi mạn tính (viêm gan B hoặc C ) hoặc tiếp xúc với các độc tố như rượu hoặc aflatoxin . Một số bệnh, chẳng hạn như hemochromatosis và thiếu hụt alpha 1-antitrypsin , làm tăng đáng kể nguy cơ phát triển HCC. Hội chứng chuyển hóa và NASH cũng ngày càng được công nhận là yếu tố nguy cơ của HCC.

Như với bất kỳ bệnh ung thư nào, việc điều trị và tiên lượng HCC khác nhau tùy thuộc vào đặc điểm mô học của khối u, kích thước, mức độ lan rộng của ung thư và sức khỏe tổng thể.

Phần lớn HCC xảy ra ở châu Á và châu Phi cận Sahara , ở các quốc gia nơi nhiễm viêm gan B là đặc hữu và nhiều người bị nhiễm từ khi sinh ra. Tỷ lệ mắc HCC ở Hoa Kỳ và các nước đang phát triển khác đang gia tăng do sự gia tăng các bệnh nhiễm virus viêm gan C. Nó phổ biến ở nam hơn nữ mà không rõ nguyên nhân.

Nguyên nhân gây nên bệnh ung thư gan

Hầu hết các ung thư gan không có nguyên nhân rõ ràng. Một số vi rút gây viêm gan mãn tính có thể gây ra ung thư gan. Ung thư gan cũng có thể xảy ra khi các tế bào gan đột biến trong ADN gây ra các tế bào phát triển mất kiểm soát và hình thành một khối u ác tính.

  • Thủ phạm chính gây nên bệnh ung thư gan là virus viêm gan B. Người bị nhiễm viêm gan B có nguy cơ cao gấp 200 lần so với người không bị nhiễm loại virus này.
  • Uống rượu kéo dài dẫn tới xơ gan là nguyên nhân thường gặp nhất của ung thư gan trên toàn thế giới. Những người bị xơ gan do rượu nếu ngừng uống khoảng 10 năm thì sau đó cũng tiến triển tới ung thư gan.
  • Thực phẩm dự trữ trong môi trường nóng và ẩm dễ sinh ra một loại nấm gọi là Aspergillus flavus, loại nấm này sinh ra Aflatoxin, là chất được biết gây ung thư mạnh trên thực nghiệm. Ung thư tế bào gan cũng xuất hiện ở trên 30% bệnh nhân bị ứ sắt có tính chất di truyền.
  • Tại Việt Nam, hậu quả của chiến tranh để lại với hàng triệu tấn chất độc màu da cam có chứa chất Dioxin cũng là một yếu tố nguy cơ chính gây nên căn bệnh này.

Những đối tượng có nguy cơ mắc ung thư gan cao

Đái tháo đường

Nguy cơ ung thư biểu mô tế bào gan ở bệnh nhân tiểu đường loại 2 lớn hơn (từ 2,5 đến 7,1 lần nguy cơ không mắc bệnh tiểu đường) tùy thuộc vào thời gian mắc bệnh tiểu đường và phác đồ điều trị. Nguy cơ gia tăng này đến từ người có lưu hành nồng độ insulin bất thường, do đó bệnh nhân tiểu đường kiểm soát insulin kém hoặc điều trị làm tăng sản lượng insulin của họ (cả hai trạng thái góp phần vào nồng độ insulin lưu hành cao hơn) cho thấy nguy cơ mắc ung thư tế bào gan cao hơn nhiều so với bệnh nhân điều trị giảm nồng độ insulin lưu hành. Về lưu ý này, một số bệnh nhân tiểu đường tham gia kiểm soát insulin chặt chẽ (bằng cách giữ cho nó không bị tăng cao) cho thấy mức độ rủi ro đủ thấp để không thể phân biệt được với dân số nói chung. Do đó, hiện tượng này không được phân lập với bệnh đái tháo đường loại 2, do điều hòa insulin kém cũng được tìm thấy trong các tình trạng khác như hội chứng chuyển hóa (cụ thể là khi có bằng chứng bệnh gan nhiễm mỡ không do rượu) và một lần nữa bằng chứng nguy cơ lớn hơn tồn tại ở đây. Trong khi có những tuyên bố rằng những người lạm dụng steroid đồng hóa có nguy cơ cao hơn (theo lý thuyết là do insulin và IGF làm trầm trọng thêm, bằng chứng duy nhất đã được xác nhận là người sử dụng steroid đồng hóa có nhiều khả năng bị u tế bào gan (một dạng HCC lành tính) chuyển thành ung thư tế bào gan nguy hiểm hơn.

Những người có nguy cơ cao hơn

Ở một người có sự nghi ngờ cao hơn về HCC, chẳng hạn như một người có triệu chứng hoặc xét nghiệm máu bất thường (ví dụ như nồng độ alpha-fetoprotein và des-gamma carboxyprothrombin ), đánh giá yêu cầu chụp ảnh gan bằng CT hoặc MRI . Tối ưu, các giải pháp này được thực hiện với độ tương phản tĩnh mạch trong nhiều giai đoạn để cải thiện phát hiện và phân loại chính xác bất kỳ tổn thương gan nào bởi bác sĩ X quang phiên dịch. Do mô hình lưu lượng máu đặc trưng của khối u HCC, một mô hình cụ thể của bất kỳ tổn thương gan được phát hiện nào có thể kết luận một cách chắc chắn một khối u HCC. Ngoài ra, quét có thể phát hiện một tổn thương không xác định và đánh giá thêm có thể được thực hiện bằng cách lấy một mẫu vật lý của tổn thương.

  • Chia sẻ:

Bình luận