Bệnh ung thư – Thông tin, phòng ngừa và cách điều trị

Bệnh ung thư là gì?

Ung thư là bệnh lý ác tính của tế bào, khi bị kịch thích bởi các tác nhân sinh ung thư, tế bào tăng sinh một cách vô hạn độ, vô tổ chức không tuân theo cơ chế kiểm soát về phát triển của cơ thể.

Đa số bệnh ung thư hình thành từ các khối u. Khác với các khối u lành tính chỉ phát triển tại chỗ, thường rất chậm, có vỏ bọc xung quanh, các khối u ác tính (ung thư) xâm lấn vào các tổ chức lành trong cơ thể. Các tế bào của khối u ác tính có khả năng di căn tới các hạch bạch huyết hoặc các tạng ở xa hình thành các khối u mới và cuối cùng dẫn tới tử vong. Cùng với di căn xa, tính chất bệnh ung thư hay tái phát đã làm cho điều trị bệnh khó khăn và ảnh hưởng xấu đến tiên lượng bệnh.

Đa số ung thư là bệnh có biểu hiện mãn tính, có quá trình phát sinh và phát triển lâu dài qua từng giai đoạn. Trừ một số nhỏ ung thư ở trẻ em có thể do đột biến gen từ lúc bào thai, còn phần lớn các ung thư đều có giai đoạn tiềm tàng lâu dài, có khi là hàng chục năm không có dấu hiệu gì trước khi phát hiện thấy dưới dạng khối u. Khi này khối u sẽ phát triển nhanh và mới có các triệu chứng của bệnh. Triệu chứng đau thường chỉ xuất hiện khi bệnh ở giai đoạn cuối.

Có bao nhiêu loại bệnh ung thư?

Ung thư không phải là một bệnh, người ta biết có đến hơn 200 loại ung thư khách nhau trên cơ thể người. Những loại ung thư này tuy có những đặc điểm giống nhau về bản chất nhưng chúng có nhiều điểm khác nhau như: khác nhau về nguyên nhân, khác nhau về tiến triển bệnh, về phương pháp điều trị và tiên lượng sống. Với nam giới, các loại bệnh ung thư phổ biến là ung thư phổi , ung thư tuyến tiền liệt , ung thư đại trực tràng và ung thư dạ dày. Ung thư vú , ung thư đại trực tràng, ung thư phổi và ung thư cổ tử cung là những bệnh ung thư phổ biến ở nữ giới.

Có thể phòng ngừa bệnh ung thư được không?

Hầu hết các tác nhân gây nên bệnh ung thư chủ yếu là từ bên ngoài môi trường (80%), tác nhân nội sinh là rất ít (chỉ khoảng 10%). Vì vậy, phòng ngừa bệnh ung thư có hiệu quả khi ngăn chặn các tác nhân do môi trường tác động vào đời sống con người: ngừng hút thuốc lá, chế độ dinh dưỡng vệ sinh an toàn hợp lý, chống lạm dụng các hoá chất công nghiệp, chống ô nhiễm môi trường, phòng bệnh nghề nghiệp…sẽ làm giảm tỷ lệ mắc bệnh ung thư.

Một số loại ung thư có liên quan đến virus đã được áp dụng vacxin phòng bệnh như vacxin phòng viêm gan B, đang nghiên cứu vacxin phòng Esptein – Barr gây ung thư vòm họng và U lympho, vacxin phòng HPV gây ung thư cổ tử cung…

Ngoài ra các biện pháp điều trị tổn thương tiền ung thư, các biện pháp sàng lọc phát hiện sớm một số loại ung thư gặp (vú, cổ tử cung, khoang miệng, đại trực tràng…) là thiết thực làm giảm tỷ lệ mắc bệnh, giảm tỷ lệ tử vong do ung thư.

Cách phương pháp điều trị ung thư

Y học hiện đại có nói đến một tỷ lệ rất nhỏ (1/10.000) ung thư tự khỏi. Có thể ở những cơ thể cá biệt có hệ thống miễn dịch tự điều chỉnh, tiêu diệt được các tế bào ung thư sau khi phát sinh. Nhưng trên căn bản nếu không điều trị thì bệnh nhân sẽ dẫn đến tình trạng nguy hiểm. Càng điều trị ở giai đoạn sớm càng có nhiều cơ may khỏi bệnh. Ở những giai đoạn muộn hơn cũng cần điều trị để có thể tạm thời ổn định hoặc kéo dài thời gian sống hoặc làm giảm các triệu chứng của bệnh.

Với mỗi loại bệnh ung thư, mỗi giai đoạn có những phương pháp điều trị khác.

Điều trị phẫu thuật

Thường được áp dụng cho những ung thư ở giai đoạn sớm, chưa có di căn xâm lấn.

Xạ trị

Thường được áp dụng cho những bệnh ung thư ở giai đoạn tương đối muộn hơn, thường phối hợp với những phẫu thuật làm thu nhỏ bớt khối u để dễ mổ (xạ trị trước mổ) hoặc dùng để tiêu diệt các tế bào u tại chỗ và hạch khu vực mà khi mổ nghi ngờ không lấy hết được (xạ trị sau mổ, trong lúc mổ…). Xạ trị cũng được áp dụng cho những loại bệnh ung thư ở các vị trí không thể mổ được.

Hóa trị

Ở giai đoạn những năm trước, hóa trị thường được áp dụng cho những loại ung thư có tính chất toàn thân hoặc ở giai đoạn muộn, có di căn xa. Nhưng hiện nay, hóa trị cũng được dùng cho các loại bệnh ung thư ở giai đoạn sớm có tính chất ác tính cao, dễ di căn hoặc nghi ngờ đã di căn, mục tiêu của việc này nhằm phòng ngừa và nâng cao hiệu quả điều trị.

Hiện nay, một số bệnh viện Nhật Bản đã sử dụng hợp chất Fucoidan để giảm tác dụng tác dụng của hóa trị và xạ trị ung thư.

Điều trị miễn dịch

Đây là một trong hai phương pháp điều trị toàn thân, đây là phương pháp đang nghiên cứu và có nhiều triển vọng. Đã có nhiều thử nghiệm áp dụng như điều trị kích thích miễn dịch không đặc hiệu, điều trị bằng interferon, các lymphokin và gần đây là các nghiên cứu dùng kháng thể đơn dòng. Các biện pháp này này đã mang lại nhiều kết quả tích cực.

Trong điều trị ung thư, bác sĩ sẽ có căn cứ vào từng loại bệnh, từng giai đoạn, từng tính chất của té bào u, từng cá thể mà áp dụng nhiều phương pháp điều trị khác nhau. Ngoài các phương pháp điều trị trên, các bệnh viện ung thư ở Nhật Bản đã đưa hợp chất Fucoidan vào quá trình điều trị ung thư, đặc biệt là việc sử dụng Fucoidan dạng nước để hỗ trợ điều trị ung thư giai đoạn cuối, và mang lại nhiều kết quả tốt.

Ung thư có điều trị khỏi không?

Trước đây có quan niệm sai lầm là mắc bệnh ung thư là vô phương cứu chữa, không được “dùng dao kéo” để điều trị ung thư…Quan niệm này bắt nguồn từ việc đa số các bệnh nhân ung thư được phát hiện đều ở giai đoạn muộn, hoặc khi không có chỉ định (ung thư vú giai đoạn viêm cấp, ung thư đã lan tràn…)

Trên thực tế nhiều người bệnh ung thư đã được chữa trị bằng các phương pháp điều trị khoa học, nhất là khi được phát hiện ở các giai đoạn sớm. Hiện nay ở các nuớc phát triển, tính trung bình có hai người bị ung thư thì một người được chữa khỏi (tỷ lệ 50%). Với những tiến bộ của y học với sự cải tiến của các phương pháp điều trị, đặc biệt là áp dụng các biện pháp sàng lọc phát hiện sớm bệnh ung thư, người ta hy vọng rằng có thể chữa khỏi hơn 3/4 số người mắc bệnh ung thư. Có thể nói rằng vấn đề không phải là không có cách điều trị ung thư, mà điều trị ở thời điểm nào là yếu tố quan trọng. Kết quả điều trị ung thư phụ thuộc vào sự hiểu biết của bệnh nhân, cũng như trình độ và điều kiện y tế.

Điểm khác biệt của các loại bệnh ung thư