Tác dụng phụ của hóa trị ung thư gây ra

Hiện nay ung thư đa phần được điều trị bằng hóa trị song tác dụng phụ của hóa trị lại gây ra nhiều bất lợi cho người bệnh. Cùng theo dõi các tác dụng phụ của hóa trị cũng như cách hạn chế nó ngay sau đây.

Rụng tóc

tac dung phu cua hoa tri ung thu gay ra hinh 1

Cơ chế tác động của các loại thuốc chống ung thư đa phần là gây hại cho các tế bào có khả năng sinh sản, tăng trưởng nhanh (đặc trưng nhất của tế bào ung thư). Do đó, nó cũng sẽ ảnh hưởng đến các tế bào có độ tăng trưởng tương đối nhanh của cơ thể, đó là tế bào biểu bì và phần phụ của da như các nang lông, móng… làm rụng tóc (thường gặp nhất), rụng lông ở các phần khác nhau trên cơ thể.

Rụng tóc sẽ rất ảnh hưởng về mặt tâm lý, nhất là đối với các bệnh nhân nữ. Tuy nhiên, tác dụng phụ này sẽ có thể hồi phục sau khi kết thúc quá trình hóa trị. Việc tư vấn và trấn an cho bệnh nhân về tác dụng phụ này là rất quan trọng để bệnh nhân an tâm điều trị.

Các thuốc chống ung thư thường gây ra rụng tóc: cyclophosphamide, docetaxel, doxorubicin, epirubicin…

Viêm niêm mạc miệng

tac dung phu cua hoa tri ung thu gay ra hinh 2

Tình trạng này thường rất hay gặp ở những bệnh nhân kết hợp điều trị hóa trị và xạ trị trong đợt điều trị ung thư đầu, mặt, cổ hoặc do các thuốc như methotrexate, capecitabin, 5-fluorouracil, cisplatin, carboplatin…

Biểu hiện có thể sẽ tăng từ nhẹ đến nặng, làm cho bệnh nhân đau đớn hạn chế ăn uống.

Điều trị: kết hợp với điều trị giảm đau, giữ vệ sinh răng miệng sạch sẽ, không để khô miệng, sử dụng các thuốc kháng nấm (mycostatin, fluconazole), thuốc chống virus Herpes…

Buồn nôn và nôn ói

tac dung phu cua hoa tri ung thu gay ra hinh 3

Các thuốc thường gặp gây ra nôn ói cao: (carmustin, cisplatin, cyclophosphamide > 1500 mg/m2); trung bình (doxorubicin, epirubicin, oxaliplatin, ifosfamide).

Vấn đề quan trọng nhất là cần phòng ngừa trước khi xảy ra nôn vì khi đã nôn rồi thì sẽ rất khó kiểm soát triệu chứng.

Phòng ngừa: sử dụng trước, trong và sau đợt hóa trị với các thuốc kháng receptor serotonin 5HT3 như nhóm setron (ondansetron, granisetron, palonosetron), benzamide (metoclopramide), corticosteroid (dexamethasone)…

Suy nhược, mệt mỏi

Tác dụng phụ của hóa trị đặc trưng nhất là mệt mỏi, hiện tượng này rất thường gặp sau khi truyền thuốc hóa trị ung thư. Có thể sẽ làm cơ thể bệnh nhân suy nhược, khó thở, chán ăn, hạn chế các hoạt động thể lực. Ở những bệnh nhân trước đó có phẫu thuật hay xạ trị, tình trạng này còn có thể nặng hơn.

Thường liên quan rất nhiều đến các tình trạng thực thể của bệnh nhân như hiện tượng thiếu máu, nhiễm trùng, trầm cảm và đau đớn. Nên xác định rõ ràng có các tình trạng này hay không? Nếu có, cần có phương án điều trị thích hợp.

Độc tính thần kinh ngoại biên

Cảm giác từ nhẹ đến nặng bao gồm tê, bị châm chích, tê mất cảm giác hoàn toàn ở các đầu chi. Nếu không được điều trị đúng mức, rất có thể sẽ lan đến phần còn lại của các chi.

Tác dụng phụ của hóa trị này thường gặp khi đang điều trị với các thuốc thuộc nhóm Vinca alkaloids (vincristine, vinblastine, vinorelbine), muối platin (cisplatin, carboplatin, oxaliplatin), nhóm taxane (paclitaxel, docetaxel). Oxaliplatin còn gây ra cảm giác đau tê, đặc biệt là khi tiếp xúc với đồ vật lạnh, tình trạng này sẽ gặp trên 90% số bệnh nhân.

Hiện nay, chưa có bất kì thuốc nào được chứng minh làm giảm tác dụng phụ của hóa trị này. Vì vậy, nếu các tác dụng phụ trở nên nặng, bệnh nhân không chấp nhận được, cần cân nhắc việc giảm liều hoặc thay đổi sang loại thuốc khác.

  • Chia sẻ:

Bình luận